Tet Hue

Kim Chi

H om nay, 28 thang chap mot trong nhng ngay cuoi cua mot nam. Vi ngi xa que, ay la nhng ngay nh nhung chat ngat nh que . Ngi Viet ta, ai cung the, sau que hng ln vi tnh cam bao la la to quoc Viet nam eu thch noi ve que hng nho nho cua mnh. Que hng nho nho cua toi la Hue. Toi sinh ra va ln len Hue, Hue tam mat i toi t thu au th cho en khi trng thanh. Bay gi, gi phut nay th toi a rat xa Hue va khi tiep can vi nhng ngay cuoi nam on Tet Bien hoa, thanh pho toi ang sinh song th toi nh Hue vo cung nh nhat la Tet Hue.

       Hue, thang chap tri rao nhng con lanh thang giao tiep cua nam cu va mi. Thi gian nay, ngi Hue co le ve que cung ho hang, ba con i chap ma(tao mo), chuan b e on to tien, ong ba ve an tet cung con chau. ay la dp e ba con ho hang gap mat va cung nhau xi co, vun at mo phan cua to tien, ong ba. Cung trong dp nay cac bac trng ho, trng phai, trng nhanh thng ch day cho con chau mo phan cua to tien, ong ba va v o a co cong g vi at nc, vi lang, vi ho...ong thi can dan con chau phai cham soc, bao quan tot mo phan khong c e that lac; co nh the th con chau mi an nen lam ra. Thang chap cung la thang moi gia nh sam tet nen nha nao cung nhon nhp, ong vui.

       T 23 thang chap, ngay tien Tao quan ve tri, Hue ron rang han len, khong kh tet a en vi Hue. Ban ngay tri nang nhng toi en th tri se se lanh. Nha nao cung chuan b mt banh tien ong Tao ve tri. gia nh toi, t chieu me toi a quet don bep. Ba ong cu c thay bang ba ong tao bang at nung that mi. Ben canh ong Tao la mot cai lo bang at nung cung rat mi.Trc bat nhang bep me toi at ba ong Tao rat nho e th. Nam nao cung the, sau khi me toi lam le tien ong tao xong latoi cung con be giup viec trong nha mang ong tao va lo at cu en at goc cay sung tai mieu Am hon. ay ong tao va lo at cu rat nhieu c sap xep thanh u ln . Hue co tuc thay ong tao hoac lo cu, v phai a en at goc cay cua mot am, mieu nao o ch khong c bo bay.

       Tien tao quan xong, moi nha tiep tuc lam banh. Co nha bat au lam banh t ngay ram thang chap. Ngi Hue kheo tay va chu kho. C Tet en la nha nao cung lam nhieu th banh, mt: banh in bot nep, bot au xanh, banh thuan, banh deo nhan au phong hoac nhan thm...mt th co mt gng, mt b, mt khoai, mt quat, mt da, mt chanh, mt me...Ngoai banh mt co da: da mon, da hanh, da cai. Moi th mot t nhng rat nhieu th. Hoi ay, toi ch la mot con be con ch ch an chc nhng chiec banh, nhng mieng mt khong at yeu cau do me toi bo ra. Thu ay sao an thay ngon va them vo cung. Gi, gi ngh lai thay v ngot cua banh, mt Hue ngay tet nh con ong lai tren moi. Bat giac toi a li liem moi va nham mat lai tan hng phut giay nay.

       T 28 tet, a so cac gia nh ngi Hue chuan b goi banh tet. Banh tet c goi bang gao nep that trang, thm vi nhan au xanh tron vi tht ba ch ( ba roi ). Banh c goi cuon tron trong la on (la dung ), lp la day boc ngoai la la chuoi xanh va c buot bang si lat ( giang ) che nho va manh nhng chac. Banh goi xong, toi 28 la nau banh. Nha nao co nau banh eu to chc thc em e canh noi banh. Canh ay tc la canh nc va la. Nc va la phai ay u, va chng trong suot thi gian nau banh . Nc can, hoac la non la banh se en va khong chn. Ben bep la hong, moi ngi ram ran tro chuyen. Chuyen i xa, chuyen i nay. Toi van nh d toi. D khong co chong nen cung gia nh toi. Nhan vat chnh canh noi banh Tet hang nam bao gi cung la d va d la trung tam iem a thu hut anh ch em chung toi quay quan ben d, thc cung d va thng thc nhng mau chuyen co tch do d ke. Ten d la Hng. D Hng noi chuyen rat co duyen va ke chuyen co tch th hay va cuon hut ngi nghe khong ai bang. D Hng ep, thuy m. D hoi u cac ieu kien vo cung ang yeu cua mot co gai Hue nhng khong hieu sao d khong co chong. Hoi ay, ben canh d Hng, toi thng hay to mo hoi sao d khong lay chong. Va bao gi cung the, vi giong noi nhe nhe, du dang va rat ang yeu d noi khe khe: Ong ngoai kho lam! .Toi khong lam sao hieu noi tai sao ong ngoai kho va d Hng lai khong lay chong? Sau nay ln len, toi c biet, hoi ay d Hng co ngi yeu nhng nghiet nga thay ngi yeu cua d lai la con trai cua co Ba Hong, mot ngi rat noi tieng ca Hue. Ong ngoai toi, mot type ngi phong kien hang nang a quan niemHat xng la lang man va s rang ngi yeu cua d Hng sau nay cung theo nghe ca hat va lang man th i d kho, va the la ong cam. D Hng, mot co gai Hue th thiet ch biet cui au vang theo. T do, tnh yeu, tuoi tre c the theo thi gian mat dan d Hng. Nhng cung chnh nh the ma d Hng sau nay co mat gia nh toi va a ke khong biet bao nhieu la mau chuyen co tch cho anh ch em chung toi nghe trong nhng em thc canh noi banh tet chuan b on xuan hang nam.

       30 tet, thi gian vui nhat cua nhng ngay cuoi nam on xuan Hue. Moi vat trong nha, ngoai ng nh hoa cung mot nhp nhp song xuan: on ao, ron ra, tap nap, hoi ha...

       Xuan a ve!

       Xuan a ve!

iep khuc o nh thuc giuc moi ngi hng ve mot nam mi vi nhieu hy vong tran tre.

       Mai ay ng. Ngi va mai nh quyen han vao nhau. Ch bua ong uc, xe co nhon nhp. Long ngi rong m, han hoan on mng xuan mi. Moi nha luc nay ang chuan b cho le Tat nien va on ong ba ve an tet cung gia nh. T tra va chieu, phao no ram ran... Moi ngi luc nay eu mang mot niem vui, boi hoi, ron ra, theo tieng phao tat nien.

       Giao tha en! ay la thi iem quan trong nhat cua tat ca cac gia nh ngi Hue. Le giao tha c ngi Hue chuan b rat ky. Nha nao cung vay, ong ba, cha me, con chau eu khan ao chnh te e le tri at va le gia tien. Ban th c sap at gon vi nhieu loai mt, banh va en sang rc trong rat trang nghiem.

       Ben ngoai, phao no gion gia va lien tuc chieu sang khap bon phng tri. Nam xa, on giao tha Hue bao gi toi cung boi hoi, xuc ong va lang ngi trong nhng phut giay thieng lieng nhat on mng mot nam mi vui ti, hanh phuc, moi s nh  y. o la m c gian n va de thng nhat ma a so ngi Hue nao cung eu ram ran cau nguyen trong le em giao tha. Moi ngi thng noi:Ngi Hue le nghi th khong ni nao bang!. ung the! Chay theo le mghi Hue th tham met. Nhng khong the khong nh the! o la quan niem cua cac cu ngi Hue.

       Hue, trong ngay mung mot, sang sm co le chuc tet ong ba, cha me. Buoi chuc tet cha me trong ngay tet cua mot gia nh nho Hue c tien hanh trang trong lam! Sang mong mot, sau le gia tien, cha va me mac ao quan chnh te ngoi nh ac hai ghe at hai ben ban. Tren ban co bay bnh tra, banh, mt, trai cay... Gia nh co bao nhien ngi con th co bay nhieu lan chuc tet cha me. Con cai chuc xong th cha ai dien cho me chuc con cai nhng li chuc tot lanh nhat (moi con moi lan chuc khac nhau). T cac da banh, mt cha lay mot chiec trao cho con goi la cho loc au xuan. Con me th thay cha tang cho con mot bao l x lay hen au nam (du con a co gia nh)...

       Ngi Hue rat s ap at au nam nen trong ngay mong mot ch i chua le Phat. Mong hai, mong ba mi i tham ba con, thay co, ban be... Tet Hue thng hay ma. Ma khong ln nhng lanh. Toi en nha nao cung quay quan an mt banh, can hat da va to chc o xam hng hoac anh bai. Xam hng la mot tro chi tao nha, qu phai cua ngi Hue. Ngi Hue nao cung biet o xam hng. Hoi nho toi rat thch chi o xam hng nhng chang bao gi c tham gia v tro chi nay ch danh cho ngi ln nhat la cac ong ba cu gia ngi Hue.

       ...Ba ngay tet qua nhanh, mong bon tet sinh hoat cua Hue tr lai tng oi bnh thng. Vao ngay nay, anh ch em chung toi phaihoc lay ngay, ba toi bao the. Thi gian hoc ch keo dai hai tieng ong ho, sau o ba cho chung toi tiep tuc nhng tro chi ngay tet. en mong bay, on lai bai v va mong tam th vao trng tr lai hoc bnh thng...

       Tet Hue thi tiet khong nang rao nh Bien Hoa. Co nam ma dam va lanh lam. Co nam khong ma nhng tri se se lanh. o la tr ngai ln cho ngi Hue trong tat ca cac lnh vc lam an. Thng Hue qua!!!

       on tet Bien Hoa toi lai nh tet Hue. Nh Hue, thng Hue vo cung. o la tam trang chung cua tat ca nhng ngi xa Hue. Toi la mot trong so nhng ngi Hue o. Va nhat la hom nay, 28 tet, gia dong ngi hoi ha, gia rng mai vang biet i cua Bien Hoa th toi lai cang nh va thng Hue nhieu hn: Nh tet Hue, nh canh va con ngi cua Hue nhng ngi lai tham lang kn ao nhng vo cung sau sac.

                                                                                                                  KIM CHI.