CHUA TRA AM

HO AC DUY
  • Chua Tra Am hay Tra Am
  • To khai sn la mot v cong t
  • Lc c Tung Sao tap th cua chu nhan chua Tra Am
  • Tra Am hom nay

Mua he cach ay 46 nam khi toi va hoc xong lp nhat trng tieu hoc An Cu luc o chung toi ch mi 12 tuoi , toi , Le Ngoc Dinh va Vu ba a ru nhau i chi chua Tra Am , ch nghe tieng ch cha biet ng nhng ba a nho chung toi van quyet nh khi hanh , t sang tinh m me toi a lam san cho mot vat cm bi va mot chai nc cho them ba ong bac cay da chung toi qua o cong Phat Lat , i ra nga lang Van Van gan nha cu Pham Quynh , len Trng Bia roi en nga ba Ng Bnh , tu o chung toi hoi ng e vao chua Tra Am , con ng at nho ngoan ngoeo chay theo chan nui Ng Bnh , hai ben ng toan la cay ba , ca mot rng ba rp bong cay vi cac trai ba tru vang vi nhng tang la che kn anh sang mat tri lam mat ri con ng i , len Tra Am th tha ho ma an ba , trai ba chua ngot va chat mu dnh mieng nhng ua nao cung muon an , do la ky niem au tien trong i toi ve chua Tra Am , ve sau nay toi mi biet chua Tra Am nam gon gia ba hon nui noi tieng Hue la Nui Ng Bnh , nui Thien Thai va nui Ngu Phong , thuoc thon T Tay , An Cu huyen Hng Thuy

i t Hue len Tra Am non 10 cay so , con ng vong veo qua chan nui Ng Bnh , va qua mot con suoi nho la a ti Tra Am

Chung quanh Tra Am con co nhieu ngoi chua co nh Vien Thong , Tay Thien , Truc Lam . Hong An...

Muon en Vien Thong th i chng cay so ri , muon qua Hong An , Truc Lam th i vong qua chan nui Ng Bnh ra Nam Giao qua Tay Thien hay i xuong Cau Lim mi vao c Truc Lam , nhng i ng tat th nhanh hn ch i vong qua may qua oi , may qua nui a nho di day nui Thien Thai la co the ti Hong An roi loi qua mot con suoi nho vong qua mot gieng a , nc trong veo ngot lm mat ri la en a phan chua Truc Lam

Tra Am hay la Tra Am ?
Cach ay 80 nam khi lap chua , to khai sn lay biet hieu cua mnh at ten cho chua la Tra Am , Tra Am la do ien tch cua Trung Hoa , theo Nam S , Trng Phu thu nho ten la Tra, cha ong la Trng Thieu ten tuc la Le . Vua Tong Van e thng goi ua rang :" Tra sao bang Le c !" Trng phu ci ma tau rang: " Le la cay tram qua, Tra au dam sanh bang !" i sau dung ien tch nay ch ngi sau khong bang ngi xa , ngu y khiem nhng , To khai sn lay biet hieu Tra Am nay t cho mnh khong bang c s phu .Trong di chuc e lai v to khai sn nay noi cau; T hanTra bat nh Le da " e to long ton knh s phu mnh

Ngi dan Hue oc khong quen c ch Tra Am ho oc trai ra thanh ch Tra Am lau ngay ngi ta quen goi ten chua la Tra Am ma quen mat no la Tra Am vi cai ien tch cai y ngha ma v to khai sn a at cho no

Chua Tra Am khi cong xay dng vao nam 1923 , chu nhan cung may e t la Tr Uyen , Tr Hien, Tr Giai va vai ba ngi giup viec xan tay on cay , chat la ,cuoc at lam nen dng chua ,gia mot manh at con hoang s cha vet chan ngi lui ti , luc au ch la mot mai am tranh s sai , phen tre c tret bang at set vang , gian trc e th Phat , ben ta la nha trai va bep , ben hu lam phong khach pha sau la th phong va cho ngh ngi cua chu nhan

Canh tr chung quanh chua la mot bai th , mot tac pham nghe thuat hiem co , tat ca cay co , khe suoi , nui oi , a tang c sap xep tao dang e khi ai o bc chan en ngoi chua nay cung cam thay phang phat chung quanh mot s nhe nhang bay bong , e tam hon mnh tr nen thanh than , sieu thoat trc canh sac phong quang thoat tuc , o con ngi de hoa mnh trong s tram mat cua triet ly Phat Giao . Cai khung canh tuyet vi o cung noi len cai sau sac , cai y ngha cua con ng a chon va cai ngo cua chu nhan ngoi chua

e i vao chua Tra Am phai i ngang qua mot cai cau lam bang than mot cay thong to ,co tay vn chiec cau nay vat ngang mot giong khe nho mang ten la Tay Bat Lu , Tay Bat Lu co ngha la la giong khe e ra bnh bat

Va chiec cau mang ten mot ch trong cau co thi " Lc c hoanh thu thuy" hay mot cau th cua Luc Du" tien tien nhat c thuy, vang lai nhat lc c " ( ben b nc chay trong veo , qua ve tren chiec cau treo hng h ) chiec cau ch dung cho ngi i qua , xe nga khong qua c

Lc c Kieu la ten cua chiec cau noi len cai phng tien i en vi ao , cai tham y cua chu nhan ngoi chua la ; "Ta ch a ngi ch khong a xe nga" hay vt bo cai nga tng , cai chap ne khi bc chan vao chon thien mon nay

V chu nhan chua Tra Am la ai ?
o la cong t Cong Ton Hoai Trap la chau noi cua nh Vien Quan Vng con vua Gia Long , cong t sinh nam 1879 , xuat gia nam 1895 luc va tron 17 tuoi , tho giao vi Vien Giac ai S tai chua Ba La Mat , ao hieu la Vien Thanh , phap huy Trng Thong , e chap nhan cong t xuat gia lam e t Vien Giac ai S a bao : " ...th ngh vai cau ,neu co c duyen , toi se giup me xuat gia " sau khi lay Phat cong t Hoai Trap viet hai cau trnh Vien Giac ai s nh sau :

Nep bong rem tha trong bong tho
Thay trang tron ,tay vo ca xang

S Vien Thanh au thu khoa Sa Di nam 1901 tai Phu Yen , tru tr chua Ba La Mat t nam 1901 cho en nam 1923 va cung trong nam nay s Vien Thanh a dng len chua Tra Am , 5 nam sau s vien tch Tra Am luc o va 49 tuoi .Trc khi tr ve vi cat bui s e lai may cau th

Lao kh , van ha nhat thap tan
Tha nien b ai t tng than
Nhan lai y trng khe bien lap
Ha x thanh sn bat ai nhan

(Gia roi xay thap gia non may , Gi gam mai sau nam xac gay .Chong gay , luc nhan , ben suoi ng .Nui xanh nao chang on ngi ay)

S Vien Thanh mot ngi uyen bac ve giao ly ao Phat , di s dan dat cua s Vien Thanh chua Tra Am a tr nen mot Giang ng co uy tn, hoc tang t nhieu ni gi en xin tho giao , cac khoa hoc thng c to chc vao mua xuan hay mua ha , s Vien Thanh con to chc nhieu phap vu giang giai Phat phap cho cac tn o , kien giai vai cho sai lam ve noi ien trong cac tang ni... ngoai ra s Vien Thanh cung con la mot thi nhan , th van chan that , tham thuy va thoat tuc va oi bai cung co tnh cach hai hc cua mot ngi a thoat vong tuc luy

Kim ien bat thang thu
Nguyet ta truc ho lanh
Ch hu tam ha phong
Khien duy ieu sau anh

(ien vang hiu hac hi thu, Lanh run ca truc mt mu gng nga ,Ben rng gio thoi la a Ven mang thng bong sao ma xac x ) hay la bai

Xao bai tan chung , hieu v nhan
ang sang pha nap ung lo huan
Gia phong bat dung phien quan van
Mao oc tam giam, nhat o van

(Thnh tron hoi chuong sang van m , Om lo nam si ao gai x , Ca nha au dam phien long hoi , May trang leu tranh phu mt m ) hoac la bai Lac Diep ma thi s Vu Hoang Chng a dch th nh sau :

R rao cay vang tieng em qua
Nghe lanh oi thong chiec hac gia
Vu giap chieu buong ma lat phat
ong nh thu gn song bao la
Tung kho ch sot oi phan la
Bang rp au tm mot tan hoa
La noi au long chi Tong Ngoc
Con hay mat, hay mat tri xa

Th van cua S Vien Thanh c hp lai lam thanh mot tap goi la Lc c Tung Sao , trc khi mat s Vien Thanh a trao lai tap th nay cho e t Thch Tr Thu, 46 nam sau khi s vien tch Hoa thng Thch tr Thu mi cho an hanh tap th nay vi cong phu bien soan cua ong Nguyen van Thoa va phan hieu nh bnh luan , nhuan sac cua cac ong Nguyen hu Chng , Bu Cam va thi s Vu hoang Chng

Trong li ta Thng toa Tr Quang viet : ".. sach nho nh cai cau nho .Nhng ch nho oi vi ngi i xe nga...khong the qua cau Lc c ma vao Tra Am . Dau rang cai cau ay ch chan khong la qua c lien. Vao Tra Am de ma kho en the o , huong chi vao Tra Am trong sach "

45 nam sau toi tr lai tham Tra Am
Hnh anh va phong canh Tra Am khong con nh trong ky niem cua mnh , rng ba ngay xa ch con lac ac cay, Bay gi ngi ta co the i thang vao chua bang xe honda xe hi , chiec cau Lc c a khong con ai nh en na

Diem phuc thay cho ai a mot lan i chan khong qua cau e vao Tra Am

"Ta ch a ngi ch khong a xe nga" cau noi cua v thien s van con thap thoang au ay nh mot ngam ngui thien co.