TM KHO BAU CUA QUAN MONG CO
AY BIEN VNH HA LONG

Ho ac Duy

PHAN MOT : CAU CHUYEN BAC AU CHO MOT D AN DO TM

Toi hoi :
- Se co bao nhieu phan tram thanh cong trong cong viec kham pha ra kho tang quan lng, kh gii cua quan Nguyen ay vnh Ha Long ?

Ngi an ong tra li :
- Co the t 10% en 30%.

- Nhng g co the xay ra neu nh ngi ta tm thay chung ?

- Co the ieu nay se chng minh c s ong cam cua hien tai ve qua kh, chng minh c chien thuat, chien lc cua ke hoach xam lc cua Hot Tat Liet, Thoat Hoan, O Ma Nhi, Trng Van Ho va ke hoach ng pho cua trieu ai nha Tran ma ien hnh la vua Tran Nhan Tong, danh tng Tran Hng ao va Tran Khanh D. Va ieu nay cung xac nh lai nhng bien co a ghi trong lch s Viet Nam lan Trung Quoc la co thc hay khong ? Qua o, lch s se c chng minh ro rang . Ngoai ra la yeu to e cac nha nghien cu s co c hoi nhn cac van e thuoc ve qua kh mot cach chnh xac hn.

- Ai se co li trong sang kien cua cac ong ?

- ay la mot chuyen du lch da ngoai tren vnh Ha Long cua 10 thanh vien trong mot thang ma moi ngay ho phai chi ph bang so tien ma ho phai tra cho mot khach san trung bnh Ha Noi. D nhien, ngi c hng li nhat trong viec kham pha nay la ngi Viet Nam, v trong kho tang van hoa lch s, trong cac vien bao tang se co them mot so co vat e trng bay va trao oi. Va cung co the t o e giup them cho nhieu nha khoa hoc, nha nghien cu co bang chng e lam phong phu hn cho cac cong trnh cua ho.

- Con cac anh th sao ?

- Chung toi se la nhng ngi hng li cao nhat ve mat tinh than v chung toi ngh va lam c nhng ieu mnh tien oan nh mot hoa s sau bao nhieu tram t suy ngh trau doi ky nang e tao ra mot tac pham e lai cho i, hay oi khi ch e lai cho ch anh ta.

- Cau chuyen o bat au t au ?

- Vang, bat au t mot trang trong ai Viet S Ky Toan Th (VSKTT), mot tac pham lch s v ai cua Viet Nam, bo s o ang nam trong th vien Hoi A Chau Paris, trong cac th vien cua cac trng ai Hoc nc ta va ngay mot ca hang sach trung bnh trong thanh pho nay. VSKTT trang 60 chep: Ngay 30-12-1287, thai t Nguyen A Thai cung O Ma Nhi hop 30 van quan anh Van Kiep roi thuan dong xuoi ve ong. Ngi cac hng Ba iem, Bang Ha eu au hang chung.
Khi ay, thuy quan Nguyen anh vao Van on, Hng ao Vng giao het cong viec bien thuy cho pho tng Van on la Nhan Hue Vng Tran Khanh D. Khanh D anh that li, thng hoang c tin, sai trung s xieng Khanh D giai ve kinh. Khanh D noi :

"Lay quan phap ma x, toi cam chu toi, nhng xin khat hai, ba ngay e mu lap cong roi ve chu toi bua ru cung cha muon".

Trung s theo li xin o.
Khanh D lieu biet quan giac a qua, thuyen van tai tat theo sau, nen thu thap tan binh i chung. Chang bao lau thuyen van tai qua nhien en, Khanh D anh bai chung, bat c quan lng kh gii cua giac nhieu khong ke xiet, tu binh cung rat nhieu .....
Trong khi o Kham nh Viet S Thong Giam Cng Muc, Chb. VIII,4 trang 532 chep :
"Khanh D oan chac thuyen cua giac a i qua roi, th thuyen tai lng tat i theo sau, lien thu thap tan quan, san sang ch i. Mot lat sau, qua nhien thuyen tai lng cua Van Ho en, Khanh D on anh, quan Nguyen b thua to. Khi i en bien Luc thuy, thuyen cua quan Nguyen b mac can, sa lay, khong ch i c, lng thc chm ca xuong bien. Khanh D bat c kh gii, quan nhu rat nhieu. Van Ho ch thoat c mot mnh, voi vang chay ve Quynh Chau....."
Trong Nguyen S q 209 An Nam Truyen trang 9b- 10a chep : " Thuyen lng cua Trng Van Ho thang 12 nam ngoai en on Sn gap 30 chiec thuyen cua Giao Ch. Van Ho anh , so giet c tng ng nhau. en bien LucThuy thuyen giac them nhieu , lieu khong the ch noi ma thuyen lai nang khong the i c nen o thoc xuong bien roi i Quynh Chau "
Trong sach CUOC KHANG CHIEN CHONG XAM LC NGUYEN MONG THE KY XIII cua Ha van Tan & Pham th Tam, tr.267
Sau khi tach khoi oan quan Thoat Hoan Lai Tan ngay 28-10 Am lch (4-12-1287), O Ma Nhi va Phan Tiep i Kham chau. T ay, oan thuyen cua chung xuat phat, O Ma Nhi va Phan Tiep em 1 van 8 nghn quan, bon O V, Trng Ngoc, Lu Khue em vai van quan. Trng van Ho i vi thuyen lng.....
O Ma Nhi sau khi qua c ca An bang, a theo song Bach ang tien ve pha Van Kiep. Han tng rang quan ta khong the ngan tr oan thuyen lng i sau c na nen c tien thang, khong chu y en Trng van Ho....
Khanh D a cung co lc lng on ch. Qua nhien, moi viec xay ra ung nh d oan cua ngi tng mu tr o. Thang 12 am lch (5-1 _ 2-2-1288), oan thuyen lng nang ne cua Trng van Ho khong co lc lng chien au manh me yem ho, a cham chap tien vao Ha long, lot vao tran a cua Nhan Hue Vng. Thuy quan ta a tap kch thuyen giac Van on (Van hai). Trng van Ho co gang tien ve pha at lien nhng en bien Luc thuy (ca Luc, Hon gai) th thuyen quan ta o ra anh cang ong. Trng van Ho ai bai, o ca thoc xuong bien, tron chay ve Quynh chau (Hai nam). Thyen lng cua Phi Cung Thn th thang 11 am lch (6-12-1287) _ 4-1-1288) mi en Hue chau (huyen Hue dng, Quang ong)., gap gio bao troi giat en Quynh chau. Thuyen lng cua T Khanh th troi giat en tan Chiem Thanh roi cung ve Quynh chau.. Quan ta chien thang, "bat c quan lng kh gii cua giac nhieu khong ke xiet, tu binh cung rat ong".
Con Tran Trong Kim,trong Viet Nam S Lc trang 151 ong viet " O Ma Nhi em thuyen i en ai Van Don ( Van Hai , Quang Yen ) gap quan cua Nhan Hue Vng Tran Khanh D chan ng khong cho i , O Ma Nhi thuc quan anh rat mot tran , quan Khanh D thua bo chay ca. Quan Nguyen keo thang ra be i on thuyen lng.... c may hom O Ma Nhi ra be gap thuyen lng cua Trng Van Ho , lai em quan tr vao i trc dep ng, Trng van Ho em thuyen lng theo vao sau... Trng Van Ho tai cac thuyen lng vao ca be Luc Thuy Dng( pha ong nam huyen Hoanh Bo tc la vnh ca Luc bay gi ) Khanh D o quan ra anh , Van Ho ch khong noi , bao nhieu thuyen lng b quan Khanh D pha cp mat ca , va bat c kh gii rat nhieu ... "
Trong Viet S Tan Bien cua Pham Van Sn , Nha Xuat ban Van Hu A Chau SG 1958 quyen II, trang 216 lai viet " Trng Van Ho cho thuyen lng t t tien vao cua Luc (Luc thuy dng la ca bien gan Hon Gai , tnh Quang Yen ) Tai ay thuyen lng mac can . Quan ta phuc san ua ra anh ,thuyen cua ch b am gan het ... "
Trong mot cuon sach thng c ban trong khi di du lch Ha Long - Cat Ba -Quang Ninh la "Ha Long a va Nc' cua Nguyen Ngoc , Nha xuat ban The Gii -Ha Noi 1999 trang 66 viet " oan thuyen lng Trng Van Ho ... qua khoi ao Ba Mun v song gio ln chungbuot phai chon con ng vao ca oi , roi men theo luon nc hep goi la song Mang va song Cai gia hai ao Cai Ban va Van Hai ......roi tng bc du chung vao vnh ca Luc ... Khanh D mot mat that chat mieng tui cua Luc lai , mot mat cho quan t song Bach ang bon mat o ra tap kch..."
Co the tom tat theo VSKTT
Thuy quan Nguyen anh vao Van on, Khanh D lieu biet quan giac a qua, thuyen van tai tat theo sau, nen thu thap tan binh i chung. Chang bao lau thuyen van tai qua nhien en, Khanh D anh bai chung,
Kham nh Viet S Thong Giam Cng Muc
Khi i en bien Luc thuy, thuyen cua quan Nguyen b mac can, sa lay, khong ch i c, lng thc chm ca xuong bien. Khanh D bat c kh gii, quan nhu rat nhieu.
Ha van Tan & Pham th Tam, tr.267
thuyen lng cham chap tien vao Ha long,. Thuy quan ta a tap kch thuyen giac Van on (Van hai). Trng van Ho co gang tien ve pha at lien nhng en bien Luc thuy (ca Luc, Hon gai) th thuyen quan ta o ra anh cang ong.
Tran Trong Kim,trong Viet Nam S Lc trang 151
O Ma Nhi em thuyen i en ai Van Don ( Van Hai , Quang Yen ) gap quan cua Nhan Hue Vng Tran Khanh D chan ng khong cho i , O Ma Nhi thuc quan anh rat mot tran , quan Khanh D thua bo chay ca. Quan Nguyen keo thang ra be i on thuyen lng.... Trng Van Ho tai cac thuyen lng vao ca be Luc Thuy Dng( pha ong nam huyen Hoanh Bo tc la vnh ca Luc bay gi ) Khanh D o quan ra anh , Viet S Tan Bien thuyen lng t t tien vao cua Luc (Luc thuy dng la ca bien gan Hon Gai , tnh Quang Yen ) Tai ay thuyen lng mac can . Quan ta phuc san ua ra anh "Ha Long a va Nc' qua khoi ao Ba Mun vao ca oi qua gia hai ao Cai Ban va Van Hai vao vnh ca Luc ... that chat mieng tui cua Luc lai , quan ta t song Bach ang bon mat o ra tap kch..."
Vay au la hai trnh that cua thuyen lng do Giao ch Hai Thuyen Van Ho Trng Van Ho ch huy va toa o cua tran danh tieu diet chung cua danh tng Tran Khanh D? Giai c cau hoi nay ong ngha vi chung ta se tm ra....!!
Trc het can phai xac nh mot so a danh cu va anh dau no tren ban do hien tai Theo th t cac sach a dan th gom co Van on , bien Luc Thuy, Van on (Van hai) Ca Luc -Hon Gai , en ai Van Don ( Van Hai , Quang Yen ) ca be Luc Thuy Dng (pha ong nam huyen Hoanh Bo tc la vnh ca Luc bay gi ) ao Ba Mun , ca oi , ao Cai Ban va Van Hai , Bach ang . That s ra chung ta ch tm hieu mot so a danh la Van Don , cua Luc , bien Luc thuy ,ao Ba mun , ca oi , Cai Ban , Van Hai va Bach ang , mui Ngoc la co the hnh dung khu vc cua tran hai chien nay
Bien Luc Thuy theo Kham nh Viet S Thong Giam Cng Muc, Chb. VIII,4 trang 533 Bien Lu5c Thuy pha ong nam huyen Hoanh Bo cach huyen 17 dam ( hien tai la vung pha tay nam ao Cat Ba ( Phu Long ) va th tran Cat Hai ) Goi la Luc Thuy v nc bien co mau xanh luc (mau vert) giong nh co bien goi la Bien en , Hong Hai... Mau sac at biet nc bien trong vnh Ha Long, Vnh Bai T Long , vnh Van on , Lan Ha , Cat Ba eu co mau xanh luc vi do ket cau cua cac ao da voi va phien thach hnh thanh cho nen ngi Trung Hoa goi vung bien nay la Luc Thuy Dng Van on : Thang nam Ky T (1149) di thi vua Ly Anh Tong cho lap pho xa Van on, bay gi cac nc Qua Oa ( Java) Tiem La ( Thai Lan) co nhieu thuyen buon ong Hai ong (Hoanh bo Cam Pha). nen vua cho lap khu rieng biet tren cu lao e cho ho , goi la Van on trang. Van on thuoc Hai ong
Van on cung ghi dau nhng s kien lich s nh nam 1413 ang Dung ra Van on e chieu mo ngi va lng thc anh quan Minh , nam 1418 quan Minh cho lap s e coi gi viec mo tm ngoc trai , nam 1469 Vua Le Thanh Tong cho nh lai ban o th goi la chau Van on , nam 1743 Thi Trnh Doanh ,Nguyen Hu Cau lap can c tai Van on anh nhau vi chua Trnh, en thi T c goi la tong Van Hai huyen Nghieu phong , Tnh Quang Yen nay la huyen ao Van on tnh Quang Ninh Thng cang co Van on co the c tap trung ao Cai Ban va Quan Lan , dan tren ao a so la ngi Viet Nam , thng nhan Trung quoc va va mot so ngi goc Thai Lan , Nam dng , Ma lai..
Hien tai quan ao Van on nam cach Ha Long 50Km ve pha ong nam , gom co tren 600 ao ln nho , ay co nhng hon ao ln nh ao Ba mun , ao Cai Ban ( Tra Ban) , ao Phng Hoang , Ngoc Vng , ao Van Canh , ao Quan Lan (Canh Cc) ao Cao Lo , Co To.... nho nh ao Thng Mai , Ha mai , Nac at , ao Van on ,
Ca Luc hien nay la ca khau ra vao vnh Ca Luc nam gia Bai Chay va nui Bai Th , vnh nay co 6 nhanh song o vao , va cac con song nay khong co nhanh nao an thong vi song Bach ang
Mui Ngoc mui dat a au Tra co - Mong Cai
Vnh Ha Long : Nam ong bac Viet Nam , la mot phan cua vnh Bac Bo , bao gom vung bien cua thanh pho Hai Phong , th xa Cam Pha va mot phan cua huyen ao Van on , pha tay nam giap ao Cat Ba , bo bien dai 120 Km , c gii han t 106 o 58 phut en 107 o 22 phut kinh ongva 20 o 45 phut en 20 o 50 phut v bac , tong dien tch 1553 Km vuong , gom 1969 hon ao
ao cua Vinh Ha Long co hai dang la ao a voi va ao phien thach , tap trung hai vung chnh la vung pha ong nam thuoc vnh Bai T Long va vung pha tay nam thuoc vinh Ha Longco tuoi kien tao a chat t 250 trieu en 280 trieu nam Toan the vung ao eu mang at tnh cua mot mien nui a voi co ( tuoi cabon-Pecmi ) nguyen phat tien trien tren at lien , roi sau b nc bien dang len lam chm ngap , ngi ta co the nhan thay ieu o rat ro qua cac bon nc bao boc chung quanh la cac vach nui a voi, cac hang ong rat phat trien nam o cao , cac hang luong ,sau vai tram trieu mam mc nc bien rut xuong lam nho len cac ao hien nay , phan khac b bien o cung ha thap va chm ngap trong thi gian a chat gan ay
ay cua cac vung va eo bien khong ni nao sau qua 20 m , chu yeu la cat va at set , ke ca bun va xac thc vat (Thien Nhien VN - Le Ba Thao NXB Khoa Hoc Ky Thuat ) Quynh Chau , mot trong bon chau cua ao Hai Nam -Trung Quoc
KE HOACH TAN CONG AI VIET CUA HOT TAT LIET
Ngay 13 thang 2 nam 1287 Hot Tat Liet cho thanh lap " Chinh Giao Ch Hanh Thng Th Tnh " o la bo ch huy toi cao ieu khien viec xam lc ai Viet , bo nhiem tng ta , sap ac quan so , chuan b lng thc kh gii va giao cho con trai la Thai T Thoat Hoan lam tong ch huy , ke hoach tan cong vao ai Viet chia lam ba hng Hng t Van Nam -Lao Cai - Yen bai- Viet Tr do A Ruc ch huy Hng T Minh-Loc Bnh Lang Sn - Van kiep do chnh Thoat Hoan - Trnh Bang Phi ch huy Hng Kham chau - Mong Cai - Mui Ngoc - Bien Luc Thuy - Bach ang - Van Kiep do O Ma Nhi , Phan Tiep ch huy vi 620 thuyen tham chien .
Trng van Ho , Phi Cung Thn, ao ai Minh phu trach 70 thuyen van tai lng i theo O Ma Nhi
Sau 8 thang chuan b , ngay 11 .10.1287 quan Mong co xuat phat t Ho Bac
Ngay 18.12.1287 Thoat Hoan en T Minh
Ngay 25.12.1287 vt bien gii anh vao nc ta
Ngay 29 .12.1287 den Lang Sn
Ngay 2.1.1288 th Thoat Hoan a co mat tai Van Kiep ngha la ch co 8 ngay sau khi vt bien gii la quan thu a ti gan sat Thang Long,
O Ma Nhi khi hanh t Kham chau vao ngay 17 .12.1287 va ngay 2.1.1288 a co mat tai Van Kiep e hoi quan vi Thoat Hoan , O Ma Nhi i mat gan na thang mi en c Van Kiep .
NHIEM VU CUA TRNG VAN HO
Nhiem vu cua Trng Van Ho la tai lng chnh cho oan quan vien chinh Mong co , e phong b bac trac Thoat Hoan lai cho d tr them mot kho lng thc kh gii quan nhu T Minh di quyen ieu ong cua Van Ho Ha Ch va Trng Ngoc ay vai cau hoi c at ra Thi gian nao Trng Van Ho ri Kham Chau ?
Trng Van Ho phai chuyen lng thc en Van Kiep cham nhat la ngay nao
Vai tro cua O Ma Nhi , Phan Tiep trong viec ho tong thuyen lng ra sao ?
So thuyen ch lng va hoc lng cua quan Mong co la bao nhieu ?
Viec thong tin lien lac gia bo ch huy cua Thoat Hoan Van Kiep en T Minh va Kham chau nhanh nhat la may ngay ?
Hai trnh ly tng t Kham Chau en Van Kiep se di chuyen qua nhng au ?
D bao thi tiet bien ong mua o ra sao ?
Ai la ngi co van cho O Ma Nhi vaTrng Van Ho vach ra hai trnh nay Tai saoTran Khanh D lai co the d oan khi noi vi trung s cua vua Tran Nhan Tong la -"Lay quan phap ma x, toi cam chu toi, nhng xin khat hai, ba ngay e mu lap cong roi ve chu toi bua ru cung cha muon". Tai sao ch hai ba ngay thoi ? co phai la Tran Khanh D biet chac la mnh se ha oc thu ke thu v tr toa do nao roi chang ? V tr o nam au ? co phai la Ca Luc nh cac nha s hoc ve sau nay noi en hay la mot cho khac tren Luc Thuy Dng

Xem tiep phan hai